ساختار سازمانی چیست؟

ساختار سازمانی چیست؟

آدرس نوشته در سایت: سیستم سازی کسب و کار / بهبود عملکرد سازمانی / آموزش سیستم سازی کسب و کار 

در سیستم سازی کسب و کار پس از تعیین فعالیت های کاری در چهارچوب مدارک (فرآیندها، روش های اجرایی ، دستورالعمل های کاری) برای آنکه کارکنان به راحتی، بدون تداخل وظایف و به بهترین شکل فعالیت ها را انجام دهند نیاز است نقش ها، مسئولیت ها و اختیارات آنها تعیین شده باشد .

این کار در فرآیند سازماندهی و مدیریت سیستم ، زیر فرآیند طراحی سازمان و تشکیلات شرکت  انجام می شود .  

ساختار سازمانی چیست؟

ساختار سازمانی روشی است که یک سازمان برای نظم دادن به افراد و کارها در پیش می‌گیرد تا بتواند از این طریق وظایف را به بهترین شکل انجام دهد و به اهدافش برسد. اگر وسعت کار کم باشد بویژه در کسب و کارهای کوچک (چند نفره) به‌طوری که افراد هر روز به‌صورت رو‌ در‌ رو یکدیگر را ببینند و بصورت توافقی انجام کارها را بین هم تقسیم کرده اند، در این صورت شاید نیاز چندانی به ساختار سازمانی نباشد، اما در سازمان‌های بزرگ‌تر، ساختار سازمانی برای سپردن کارهای مختلف به افراد لازم است.

در یک سازمان با هر اندازه از پیچیدگی، مسئولیت کارکنان به‌طور معمول با توجه به کاری که انجام می‌دهند و کسی که به او گزارش می‌دهند مشخص می‌شود. برای مدیران این مسئولیت‌ها با توجه به اینکه چه کسانی به آنها گزارش می‌دهند، تعیین می‌شوند.

با گذشت زمان این مسئولیت‌ها به جای اینکه به افراد نسبت داده شود به جایگاهی که افراد در آن قرار دارند، نسبت داده می‌شود. رابطه‌ی میان جایگاه‌های مختلف در یک سازمان با استفاده از نمودارهای سازمانی نشان داده می‌شود.

ساختارهای سازمانی بنا بر شرایط کسب و کار (تولید محصول، ارائه خدمات، اجرای پروژه) متفاوتند. ساختار سازمان‌ها باید چگونه شکل بگیرد(عمودی، افقی یا مشارکتی) تا بیشترین کارایی و باروری را داشته باشد.  

به طور معمول در بیشتر شرکت ها دو ساختار سازمانی شکل می گیرد.

۱ – ساختار سازمانی رسمی یا سنتی شرکت

این ساختار سازمانی بوسیله نمودار سازمانی واحدهای شرکت (پست های سازمانی و شرح وظایف پست های سازمانی) مشخص می شود.

برای نمونه:

واحدهای سازمانی نظیر:

واحد بازاریابی و فروش، واحد مدیریت منابع انسانی، واحد برنامه ریزی و کنترل تولید، واحد طراحی و مهندسی …   

پست های سازمانی نظیر:

مدیر عامل، معاون مدیر عامل، معاون ، مدیر، کارشناس، … هر چه تعداد پست های سازمانی بیشتر باشد ساختار سازمانی عمودی تر و هر چه تعداد پست های سازمانی یا سلسله مراتب سازمانی کمتر باشد، ساختار سازمانی افقی می باشد.  

ساختاری که بیشتر برای انجام فعالیت های کاری و تخصصی تعریف شده در محدوده یک واحد سازمانی کاربرد دارد. برای مثال جوشکاری و مونتاژ قطعات مختلف خودرو در سالن تولید  

در این ساختار سازمانی کارکنان کاری را انجام می دهند که برای آنها تعریف شده است، مدیران سازمان خیلی انتظار خلاقیت و نوآوری از آنها ندارند .  

۲ – ساختار سازمانی غیر رسمی شرکت

این ساختار سازمانی با تعیین کمیته ها و  با عضویت افراد از واحدهای مختلف مشخص می شوند . 

برای نمونه :

کمیته جذب نیروی انسانی

کمیته برنامه ریزی استراتژیک

کمیته راهبری کیفیت 

ساختاری که بیشتر برای انجام فعالیت های تصمیم گیری که مرتبط با فصل مشترک واحدهای مختلف می باشد، کاربرد دارد. مصاحبه استخدامی داوطلبان کار که توسط تیمی با عضویت مدیران واحدهای مختلف با عنوان کمیته جذب نیروی انسانی انجام می شود. 

در این ساختار سازمانی، یعنی ساختار سازمانی غیر رسمی کارکنان می توانند مشارکت بیشتری در انجام فعالیت های شرکت و رشد و توسعه آن و بروز توانایی و استعدادهای خود داشته باشند. یعنی علاوه بر انجام وظایفی که در ساختار سازمانی رسمی برای آنها تعیین و تعریف شده است، کارکنان می توانند در فعالیت های مختلفی که توانایی، استعداد و مهارت دارند در جهت بهبود عملکرد و رشد و توسعه کسب و کار انجام دهند.  

فرض کنید شما در واحد مدیریت منابع انسانی کارتان انجام امور بیمه درمانی است، یکی از مهارت های شما تسلط بر سخنرانی و فن بیان است. مهارتی که به عنوان یکی از ابزار های ارتباطی مورد نیاز برای کلیه کارکنان و بویژه مدیران می باشد. حال اگر مطابق ساختار سازمانی شرکت فقط مسئولیت انجام کارهای واحد سازمانی خود را داشته باشید. به این ترتیب بخشی از توانایی ها و ظرفیت کاری شما بدون استفاده می باشد. ولی اگر به عنوان مدرس دوره آموزشی سخنرانی و فن بیان را در شرکت و برای همکارانتان اجرا کنید، نه تنها انگیزه شما از اینکه تاثیر مثبت بیشتری در عملکرد شرکت دارید افزایش می یابد، بلکه ارتباط موثر تری با مجموعه کارکنان و همکاران خود برقرار می کنید.   

امروزه عصر مشارکت است، ساختار سازمانی غیر رسمی بهترین ابزار برای بالا بردن انگیزه کاری و بهبود بهره وری و کار تیمی است. شرکتهای پیشرو بخوبی از این ابزار استفاده می کنند.    

 

دوست خوبم، در دوره مربیگری کسب و کار یا بیزینس کوچینگ که به دو صورت حضوری و غیر حضوری برگزار می گردد، ما بطور کامل به نحوه طراحی و پیاده سازی ساختار سازمانی، شرح وظایف، روش های انجام فعالیت های کسب و کار (فرآیندها، روش های اجرایی، دستورالعمل های کاری) در جهت بهبود عملکرد و افزایش ظرفیت کسب درآمد سازمانی می پردازیم، جهت کسب اطلاعات بیشتر از محتوای دوره و نحوه برگزاری، بر روی نوشته زیر با عنوان مربیگری کسب و کار کلیک نمایید. 

 

برای دسترسی به نمونه ساختار سازمانی، شرح وظایف، اختیارات و شرایط احراز پست سازمانی بر روی نوشته زیر کلیک نمایید . 

QMOQ01-Forms

نوشته های مرتبط:

ساختار سازمانی رسمی شرکت

ساختار سازمانی غیر رسمی یا کمیته های شرکت

نقش ها، مسئولیت ها و اختیارات 

شش دلیل برای کارآمدی بهتر ساختار سازمانی غیر رسمی

 دوره مربیگری کسب و کار(بیزینس کوچینگ)  

  

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *